Tại sao chúng ta có các hoạt động "Thực hành cuộc sống" trong môi trường trẻ nhỏ?

Nhiệm vụ cao nhất của phương pháp giáo dục mầm non là giúp một em bé có thể phát triển toàn diện nhân cách và khả năng thích nghi với môi trường xung quanh. Đôi lúc ba mẹ tự nhận ra rằng khoảnh khắc sinh hoạt thường ngày của con, đã khiến con thực sự 'trưởng thành'? Niềm hạnh phúc và sự tự tin của con đôi khi chỉ bắt đầu từ việc tự tay rót một ly nước mà không làm tràn ra ngoài, hay chăm chút cài từng chiếc khuy áo trước khi đến trường mẫu giáo.

Hành trình nuôi dưỡng ý chí tự lập và khẳng định giá trị bản thân của trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời được chắt lọc từ những bài học giá trị về hoạt động "Thực hành cuộc sống". Trong triết lý Montessori, 'Thực hành cuộc sống' không đơn thuần là dạy trẻ làm việc nhà, mà còn là phương pháp dạy học chuyên biệt, tôn trọng những đặc tính riêng biệt của từng cá nhân trẻ. Điều này thôi thúc trẻ phát triển thói quen tốt, tạo tính tự lập và kỷ luật thông qua các hoạt động thực tế, để con được tự do 'làm chủ' đôi bàn tay và học cách kết nối với thế giới xung quanh.

>> Xem thêm:

1. Ý nghĩa thực hành cuộc sống trong môi trường mầm non

Hoạt động Thực hành cuộc sống mang lại những giá trị vô cùng to lớn đối với một đứa trẻ:

Xây dựng sự tự lập và tự tin: Trẻ cảm thấy tự hào khi tự tay làm những công việc người lớn thường làm và trẻ tin tưởng vào chính năng lực của mình. Trẻ tin rằng bản thân có thể làm được tất cả mọi thứ. Đây sẽ là niềm tin vô cùng to lớn đi cùng con trong hành trình con phát triển.
Rèn luyện tính kiên nhẫn và tập trung: Các hoạt động thực hành cuộc sống đòi hỏi sự tỉ mỉ, giúp trẻ rèn luyện sự cẩn trọng. Một em bé 3 tuổi có thể ngồi 10 phút để cài, mở, kéo, một chiếc áo với tất cả sự tập trung tự thân, không cần ai bên cạnh để hối thúc, nhắc nhở.
Phát triển tư duy trật tự và trách nhiệm: Trẻ học cách giữ gìn vệ sinh và trách nhiệm với không gian sống xung quanh. Trẻ muốn tự tay cắm hoa, trang trí cho bàn ăn của lớp học. Từng ngày một, trẻ tự xây dựng tính trách nhiệm cho bản thân.
Kết nối xã hội: Trẻ học cách hợp tác, chia sẻ và tôn trọng người khác. Nhờ vào các hoạt động. Thực hành cuộc sống, có trẻ thì trải khăn trải bàn, trẻ thì xếp khăn ăn, trẻ thì cắm hoa. Một nhóm trẻ cùng nhau tạo nên một bữa ăn đẹp mắt tại trường học, đó là một năng lực kết nối xã hội vô cùng giá trị.

thực hành cuộc sống cho trẻ mầm non

Thực hành cuộc sống giúp các con xây dựng sự tự tin, rèn luyện tính kiên nhẫn và gia tăng kết nối xã hội.

>> Tham khảo thêm:

2. Các nhóm hoạt động chính của thực hành cuộc sống trong môi trường trẻ nhỏ

2.1. Nhóm chăm sóc bản thân

Kỹ năng đầu tiên các con cần học và thực hành chính là nhóm chăm sóc bản thân. Ba Mẹ hãy hình dung rằng, dạy con kỹ năng chăm sóc bản thân cũng giống như việc chúng ta trao cho con tấm bản đồ và chiếc vô lăng để con dần trở thành "người thuyền trưởng" cho chính con tàu "cơ thể và cuộc sống" của mình. Đó là tập hợp những thói quen, hành động mà một đứa trẻ có thể tự thực hiện để chăm sóc cho các nhu cầu cơ bản của bản thân, phù hợp với lứa tuổi, mà không cần hoặc cần rất ít sự trợ giúp từ người lớn.

ME chia các nhóm thực hành chăm sóc bản thân này thành những nhóm chính để Ba Mẹ dễ hình dung:

Vệ sinh cá nhâ: Bao gồm những việc quen thuộc như tự rửa tay, lau mặt, đánh răng, tự đi vệ sinh...
Ăn uống: Tự xúc ăn, sử dụng cốc uống nước, biết yêu cầu khi cần thêm thức ăn, tự chuẩn bị bàn ăn (khăn trải bàn, khăn ăn, lọ hoa), tự rửa chén.
Trang phục: Tự mặc và cởi những món đồ đơn giản, tự đi giày dép, nhận biết quần áo sạch - bẩn.
Quản lý đồ dùng cá nhân: Tự cất dọn đồ chơi sau khi chơi xong, sắp xếp ba lô, để giày dép đúng nơi quy định.

các bài tập thực hành cuộc sống cho trẻ 5 6 tuổi

Các con thực hành tự xúc ăn trong nhóm chăm sóc bản thân.

>> Tìm hiểu thêm:

2.2. Nhóm chăm sóc môi trường xung quanh

Hoạt động bao gồm lau bàn, quét nhà, lau bụi, giặt khăn, tưới cây, lau lá cây và cắm hoa. Ở ME School, các con có nhiệm vụ chăm sóc không gian lớp học của mình. Mỗi bạn sẽ tự nhận 1 nhiệm vụ trong ngày hôm đó và thực hiện. Ví dụ: bạn Đậu chọn là người lau lá ngày hôm nay, bạn Mè tự chọn là người lau cửa kính hôm nay,..., tất cả các bạn mỗi người một tay chung nhau thực hiện các công việc như chính con là chủ nhân của lớp học.

các bài tập thực hành cuộc sống cho trẻ mầm non

Hoạt động tưới cây thường nhật giúp các con vận động tích cực và hiểu rõ trách nhiệm của bản thân với môi trường xung quanh.

>> Nhấn xem ngay:

2.3. Nhóm thực hành vận động có chủ đích

Nhóm này bao gồm các bài tập như rót nước, múc hạt, gắp vật, vặn nút chai, chuyển đồ vật bằng thìa giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo của đôi tay. Các con ngồi vào góc hoạt động cá nhân và chăm chú thực hiện các bài tập 1 mình như rót nước, múc hạt,.., không gian yên tĩnh ai làm việc nấy như những con ong chăm chỉ.

thực hành cuộc sống cho trẻ mầm non

Nhóm thực hành vận động giúp các con phát triển tư duy tự lập và gia tăng sự linh hoạt khéo léo của đôi tay

>> Bài viết liên quan:

2.4. Nhóm kỹ năng xã hội

Dạy trẻ cách chào hỏi, nói lời cảm ơn/ xin lỗi, cách di chuyển nhẹ nhàng, cất giáo cụ đúng nơi quy định, và tương tác lịch sự với bạn bè. Đây là nhóm kỹ năng khá đặc biệt, do nó không những bao gồm các giáo cụ mà còn là sự tương tác với giáo viên, với bạn bè. Các con thực hiện các quy tắc lớp học như cất giáo cụ đúng nơi, di chuyển nhẹ nhàng, đây cũng là điều kiện để con có thể thực hiện các quy tắc ngoài xã hội.

thực hành cuộc sống cho trẻ 3 4 tuổi

Hoạt động xã hội giúp con phát triển EQ, tăng sự tự tin và thoải mái khi giao tiếp với các bạn xung quanh

>> Xem thêm:

3. Chương trình Thực hành cuộc sống cho trẻ mầm non tại ME School

Tại ME School, các ba mẹ sẽ không khó bắt gặp các hoạt động Thực hành cuộc sống tại tất cả các giờ sinh hoạt hàng ngày: vòng tròn buổi sáng, giờ ăn, giờ ngủ, giờ vệ sinh, giờ cá nhân hoá,... Đây không phải là một môn học, một hoạt động mà được xem như là một lối sống, một hơi thở của trẻ em lúc ở trường. Chúng tôi hiểu rằng các con không cần những bài học lý thuyết, các con cần được sống và thực hành trong từng khoảnh khắc lịch sinh hoạt. Chúng tôi tin rằng, một em bé biết cắm một lọ hoa để trang trí cho bàn ăn sẽ là một con người trưởng thành, yêu cái đẹp và rất biết cách chăm sóc người khác khi lớn lên.

Thực hành cuộc sống không phải là một phương pháp dạy học mà là một hành trình của sự tin tưởng, trao cho con sự tự lập, tự do khám phá và dạy con về trách nhiệm với môi trường xung quanh. Mỗi hành động dù là tự xúc ăn, cài nút áo, tưới cây, giao tiếp với bạn bè/ thầy cô,... đều là những dấu ấn đáng nhớ của con trên quá trình trải nghiệm.

ME School tin rằng mọi đứa trẻ đều có thể được tự do khám phá cuộc sống muôn màu xung quanh. Sự đồng hành nhất quán của bố mẹ và nhà trường sẽ tạo nguồn động lực cho lớn, giúp trẻ được phát triển toàn diện và hạnh phúc nhất.

➡️ Tìm hiểu thêm về chương trình Montessori tại ME School

➡️ Đăng ký tham quan trường để trải nghiệm môi trường học tập thực tế