Ban hành Chương trình Giáo dục mầm non mới theo thông tư 01/VBHN-BGDĐT

Sự vận động và phát triển của phương pháp giáo dục mầm non tại Việt Nam đang chứng minh những bước chuyển mình mạnh mẽ, được định hướng bởi các văn bản pháp lý quan trọng, mà tiêu biểu là các thông tin mới nhất do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Đây không đơn thuần là những cập nhật về mặt hành chính, mà là sự khẳng định cho một lý thuyết giáo dục hiện đại, lá liễu với các xu hướng tiên tiến trên thế giới.

Dù bạn là nhà quản lý giáo dục, giáo viên đang trực tiếp lớp, hay một bậc phụ huynh đang tìm kiếm môi trường tối ưu cho con, việc làm tốt nghiệp hiểu được những cốt lõi của chương trình giáo dục mầm không theo thông tin tư mới nhất ban hành động vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ phân tích sâu các nền tảng khác nhau của chương trình mới, xác định sự chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang phương pháp giáo dục tiếp cận gần lấy trẻ làm trung tâm và vai trò của các phương pháp dạy học liên kết trong công việc hiện thực hóa mục tiêu giáo dục toàn diện.

Chương trình giáo dục mầm non là gì?

Khi nghe đến cụm từ "chương trình giáo dục mầm non", nhiều thầy cô có thể hình dung ra một thời khóa biểu tượng môn học dày đặc. Tuy nhiên, dưới góc độ giáo dục hiện đại, ME mong muốn thầy cô vui lòng làm một tấm bản đồ chi tiết và đầy cảm hứng cho hành trình phát triển của con trong những năm tháng đầu đời quý giá.

Đó không phải là một cuốn sách giáo khoa cứng nhắc, mà là một khung xương, một kim chỉ nam định hướng cho mọi hoạt động của trẻ tại trường, từ giờ chơi, bữa ăn, giấc ngủ đến các phương pháp dạy học theo dự án. Một chương trình giáo dục mầm non chuyên nghiệp và toàn diện sẽ được xây dựng dựa trên 4 trụ cột chính:

Như vậy, một chương trình giáo dục mầm non chất lượng không chỉ đơn thuần là dạy học, mà là kiến tạo một môi trường an toàn, nuôi dưỡng để trẻ phát triển một cách toàn diện nhất.

>> Ba mẹ tham khảo chương trình giáo dục bậc mầm non hiện đại, phù hợp với bé từ 0-6 tuổi:

chương trình giáo dục mầm non

Chương trình giáo dục mầm non toàn diện sẽ được xây dựng dựa trên 4 trụ cột chính: Mục tiêu (Goals), Nội dung (Content), Phương pháp (Methods) và Đánh giá (Evaluation)

Phân loại khung chương trình giáo dục mầm non

Rất nhiều ba mẹ có con đầu lòng luôn thắc mắc rằng: Độ tuổi nào phù hợp cho bé đi học mầm non? hay Có nên gửi trẻ 18 tháng tuổi đi học mẫu giáo không? Để đảm bảo mọi đứa trẻ đều nhận được sự chăm sóc và giáo dục phù hợp nhất với lứa tuổi, chương trình giáo dục mầm non chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo được phân chia một cách khoa học thành hai giai đoạn chính. Sự phân chia này không phải ngẫu nhiên, mà dựa trên những nghiên cứu sâu sắc về tâm sinh lý, khả năng nhận thức và nhu cầu của trẻ ở từng cột mốc phát triển.

Hai giai đoạn đó bao gồm:

  • Chương trình giáo dục nhà trẻ (dành cho trẻ từ 3 - 36 tháng tuổi) - giáo dục sớm cho trẻ sơ sinh
  • Chương trình giáo dục mẫu giáo (dành cho trẻ từ 3 - 6 tuổi)

Hãy cùng ME đi sâu vào từng giai đoạn giáo dục sớm để xem tấm bản đồ diệu kỳ này sẽ dẫn dắt con khôn lớn như thế nào nhé.

Chương trình giáo dục nhà trẻ (3 - 36 tháng)

Giai đoạn trí tuệ hấp thu vô thức (0 - 3 tuổi) - Đây là giai đoạn "ươm mầm", nơi mọi thứ đều bắt đầu từ cảm giác an toàn và sự gắn kết tin cậy. Với các bé trong độ tuổi này, thế giới là một nơi rộng lớn để khám phá, và con cần một "bệ phóng" thật vững chắc về mặt cảm xúc.

  • Mục tiêu cốt lõi: Ở độ tuổi này, mục tiêu hàng đầu không phải là kiến thức học thuật, mà là giúp trẻ hình thành sự tin tưởng vào thế giới xung quanh.
    • Giáo dục cảm xúcGiúp trẻ cảm thấy được yêu thương, an toàn, hình thành mối quan hệ gắn bó, tin cậy với cô giáo và bạn bè. Đây là nền tảng của mọi sự phát triển sau này.
    • Phát triển giác quan và kết hợp trò chơi vận động cho bé 24 - 36 thángKhuyến khích trẻ khám phá thế giới qua việc nhìn, nghe, sờ, nếm, ngửi. Hỗ trợ các kỹ năng vận động thô, lồng ghép các trò chơi vận động cho trẻ mầm non, phát triển các hoạt động cơ bản: trườn, bò, đi, chạy và vận động tinh như cầm, nắm, xếp chồng.
    • Phát triển giao tiếp ban đầu: Giúp trẻ nhận biết âm thanh, bập bẹ và tương tác phi ngôn ngữ, tạo tiền đề cho sự phát triển ngôn ngữ.

Bên cạnh những kỹ năng quan trọng bé từ 6 tháng học được tại trường mầm non, ME hiểu rằng với trẻ dưới 3 tuổi,  thì "cô giáo như mẹ hiền" không chỉ là một bài hát. Chương trình học của ME được thiết kế với sự chú trọng đặc biệt vào việc xây dựng một môi trường giàu tình yêu thương. Sĩ số lớp học thấp, không gian được bố trí an toàn tuyệt đối với các giáo cụ kích thích giác quan, và trên hết là những giáo viên được đào tạo chuyên sâu về chăm sóc cảm xúc, đảm bảo mỗi em bé đều nhận được sự quan tâm và kết nối sâu sắc nhất.

>> Ba mẹ tham khảo thêm chủ đề bé từ 3 - 36 tháng:

chương trình giáo dục mầm non

Chương trình giáo dục nhà trẻ (3 - 36 tháng) là giai đoạn "ươm mầm", nơi mọi thứ đều bắt đầu từ cảm giác an toàn và sự gắn kết tin cậy.

Chương trình giáo dục mẫu giáo (3 - 6 tuổi)

Nếu giai đoạn nhà trẻ là ươm mầm, 3-6 Tuổi: Mở ra Thế giới diệu kỳ của tư duy và cảm xúc - đây là giai đoạn "chồi non vươn mình", nơi trẻ bắt đầu phát triển tư duy logic, dạy trẻ kỹ năng sống tự lập, hay áp dụng các phương pháp dạy tiếng Anh cho trẻ mầm non và các kỹ năng xã hội phức tạp hơn. Đây cũng là giai đoạn vàng để trang bị cho con những hành trang cần thiết để tự tin bước vào bậc tiểu học.

  • Mục tiêu cốt lõi: Chương trình ở giai đoạn này có mục tiêu cao hơn, mang tính định hình rõ nét hơn.
    • Phát triển nhận thức & tư duy: Bé bắt đầu làm quen với các khái niệm toán học sơ đẳng, khám phá chữ cái, phát triển tư duy logic, giáo dục an toàn giao thông cho trẻ mầm non và đặc biệt là khả năng giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động chơi mà học.
    • Phát triển kỹ năng xã hội: Đây là giai đoạn vàng để dạy trẻ cách chơi cùng bạn, biết chia sẻ, hợp tác, học cách chờ đến lượt, tuân thủ các quy tắc của tập thể và thể hiện cảm xúc một cách phù hợp.
    • Phát triển sự tự lập: Khuyến khích và hướng dẫn trẻ tự làm các công việc cá nhân như mặc quần áo, chuẩn bị đồ dùng, tự ăn, dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi xong.

Ở lứa tuổi này, các dự án học tập tại ME School bắt đầu trở nên sống động và có chiều sâu. Ví dụ, trong dự án về "Kiến", các con không chỉ học về hình dáng của con Kiến. Các con sẽ cùng nhau thảo luận về vai trò của chúng, ME xây dựng thí nghiệm stem cho trẻ mầm non thông qua một "ngôi nhà của kiến" từ vật liệu tái chế, những vật liệu khác nhau và học cách tôn trọng mọi sinh vật sống trong tự nhiên. Chính qua những trải nghiệm thực tế đó, kiến thức, kỹ năng và tình yêu thương được vun bồi một cách tự nhiên và bền vững nhất.

>> Ba mẹ tham khảo thêm chủ đề bé từ 3 - 6 tuổi:

chương trình giáo dục mầm non

Trẻ bắt đầu làm quen với các khái niệm toán học sơ đẳng, khám phá chữ cái, phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động

Chương trình giáo dục mầm non mới nhất theo thông tư có gì khác?

Có thể thầy cô đã nghe nhiều về "chương trình đổi mới" và tự hỏi, liệu nó có thực sự tạo ra sự khác biệt cho con mình không? Câu trả lời của ME là: Có, một sự khác biệt vô cùng to lớn và ý nghĩa.

Sự thay đổi này không chỉ nằm ở vài hoạt động được thêm bớt. Nó đại diện cho một cuộc cách mạng trong tư duy, một sự chuyển dịch nền tảng từ mô hình giáo dục truyền thống sang một triết lý hiện đại, nhân văn hơn: Lấy trẻ làm trung tâm.

Để thầy cô, ba mẹ dễ hình dung nhất, ME sẽ đặt lên bàn cân hai cách tiếp cận này:

Tiêu chí

Chương trình truyền thống

Tinh thần của chương trình giáo dục mầm non mới

Vai trò trung tâm

Giáo viên là trung tâm: Cô giảng, cả lớp lắng nghe. Kiến thức được truyền đạt một chiều.

Trẻ là trung tâm: Giáo viên là người dẫn dắt, khơi gợi. Trẻ được khuyến khích đặt câu hỏi, nêu ý kiến và chủ động khám phá.

Mục tiêu chính

Tập trung vào "kết quả đầu ra": Trẻ có thuộc bài thơ không? Có nhận biết hết mặt chữ không?

Tập trung vào "quá trình phát triển": Trẻ đã hợp tác với bạn thế nào? Con đã thử bao nhiêu cách để giải quyết vấn đề? Quá trình tư duy và thử nghiệm được đề cao.

Phương pháp dạy

Học theo khuôn mẫu: Cả lớp cùng thực hiện một hoạt động giống hệt nhau, theo đúng hướng dẫn của cô.

Tôn trọng sự khác biệt cá nhân: Mỗi trẻ có một nhịp độ và sở thích riêng. Chương trình cho phép trẻ có nhiều lựa chọn hoạt động, giúp con phát huy tối đa tiềm năng cá nhân.

Bản chất học tập

Tiếp thu kiến thức thụ động: Trẻ là một "chiếc bình rỗng" chờ được rót đầy kiến thức.

Kiến tạo kiến thức chủ động: Trẻ được xem là một nhà khoa học, một nghệ sĩ, một nhà thám hiểm có khả năng tự xây dựng nên hiểu biết của chính mình.

Lĩnh vực ưu tiên

Thiên về phát triển nhận thức: Đôi khi quá chú trọng việc dạy trẻ đọc, viết, làm toán sớm.

Phát triển toàn diện 5 lĩnh vực: Cân bằng giữa Nhận thức, Thể chất, Ngôn ngữ, Thẩm mỹ và đặc biệt là Tình cảm - Kỹ năng xã hội.

Sự chuyển dịch này có ý nghĩa sâu sắc. Một đứa trẻ được lớn lên trong môi trường "lấy trẻ làm trung tâm" sẽ không chỉ có kiến thức, mà còn có sự tự tin, tư duy phản biện và khả năng tự học suốt đời.

>> Ba mẹ tham khảo thêm một số chương trình giáo dục mầm non mới được áp dụng phổ biến hiện nay:

Vai trò của phụ huynh khi trẻ học chương trình giáo dục mầm non mới nhất

Khi phương pháp giáo dục tại trường thay đổi về tự do và kỷ luật trong giáo dục mầm non, vai trò của ba mẹ tại nhà cũng cần có những sự "nâng cấp" tương ứng để tạo nên dạy con không đòn roi, một hệ sinh thái giáo dục nhất quán cho con. Ba mẹ không còn chỉ là người "kiểm tra bài vở", mà trở thành một đối tác giáo dục, một người bạn đồng hành thực sự trên hành trình khôn lớn của con.

ME gợi ý ba mẹ một vài thay đổi nhỏ mà hiệu quả lớn:

  • Từ người "kiểm tra" thành người "lắng nghe":
    • Thay vì hỏi: "Hôm nay ở lớp con học được gì?", "Cô dạy con những gì?".
    • Hãy thử hỏi: "Ngày hôm nay của con thế nào? Có điều gì ở lớp làm con vui nhất?". Câu hỏi mở để để khen con sẽ khuyến khích con chia sẻ về trải nghiệm và cảm xúc, giúp ba mẹ thấu hiểu thế giới nội tâm của con hơn.
  • Từ người "cho câu trả lời" thành người "đặt câu hỏi":
    • Khi con hỏi: "Mẹ ơi, tại sao lá cây lại màu xanh?", thay vì trả lời ngay, ba mẹ hãy thử hỏi lại: "Ồ, một câu hỏi hay quá! Theo con thì tại sao nhỉ?". Cách làm này kích thích trí tò mò, khuyến khích con suy nghĩ, tự đưa ra giả thuyết và phát triển tư duy phản biện.
  • Kiến tạo môi trường học tập tại gia:
    • Ba mẹ không cần phải biến ngôi nhà thành một lớp học. Hãy đơn giản là tạo cơ hội để con được "làm" và trải nghiệm. Cho con phụ giúp nhặt rau (toán học, vận động tinh), cùng con tham gia trò chơi bảo vệ môi trường như: phân loại đồ chơi theo màu sắc (tư duy logic), hay cùng con xây một ngôi nhà bằng thùng carton (STEAM). Chính những trải nghiệm thực tế này giúp con kết nối kiến thức đã học với cuộc sống.

Sự kết nối giữa nhà trường và gia đình là một trong những ưu tiên hàng đầu tại ME SchoolThông qua hệ thống liên lạc điện tử cập nhật hoạt động hàng ngày, các buổi workshop chuyên đề dành riêng cho phụ huynh và những buổi trao đổi 1:1 với giáo viên, ME cam kết trở thành người đồng hành tin cậy, cùng ba mẹ xây dựng một lộ trình phát triển nhất quán và hiệu quả nhất cho con.

chương trình giáo dục mầm non

Ba mẹ không còn chỉ là người "kiểm tra bài vở", mà trở thành một đối tác giáo dục, một người bạn đồng hành thực sự trên hành trình khôn lớn của con.

Vai trò của giáo viên về chương trình giáo dục mầm non mới nhất theo thông tư

Trong chương trình giáo dục mầm non mới, hình ảnh người giáo viên cũng được định nghĩa lại một cách sâu sắc. Họ không còn chỉ là người truyền thụ kiến thức, mà đảm nhiệm nhiều vai trò tinh tế và quan trọng hơn rất nhiều.

  • Là một người quan sát tinh tế: Thay vì chỉ đứng trên bục giảng, giáo viên dành phần lớn thời gian để quan sát trẻ chơi, làm việc nhóm, tương tác với nhau. Việc quan sát giúp cô thấu hiểu hứng thú, điểm mạnh, điểm yếu và phong cách học tập của từng trẻ, từ đó có những tác động giáo dục mang tính cá nhân hóa.
  • Là một người thiết kế trải nghiệm: Dựa trên những gì quan sát được, giáo viên sẽ không chuẩn bị một bài giảng duy nhất. Thay vào đó, cô sẽ thiết kế một "môi trường học tập giàu tính gợi mở" – chuẩn bị các học liệu, các góc chơi, đặt ra những câu hỏi thách thức để khơi gợi trí tò mò và dẫn dắt trẻ tự mình khám phá ra kiến thức.
  • Là một người khơi dậy tiềm năng: Một giáo viên hiện đại sẽ không vội đưa ra câu trả lời. Khi một đứa trẻ gặp khó khăn, cô sẽ đặt những câu hỏi như: "Con đã thử cách nào rồi?", "Con nghĩ còn cách nào khác không?", "Con cần sự giúp đỡ gì từ cô/bạn?". Cô trao cho trẻ niềm tin và công cụ để tự mình giải quyết vấn đề.
  • Là một người xây dựng cộng đồng: Giáo viên là người kiến tạo nên văn hóa của lớp học – một môi trường an toàn về cảm xúc, nơi mọi ý kiến được tôn trọng, mọi nỗ lực được ghi nhận và trẻ học được cách hợp tác, chia sẻ, yêu thương lẫn nhau.

chương trình giáo dục mầm non

 Thay vì chỉ đứng trên bục giảng, giáo viên dành phần lớn thời gian để quan sát trẻ chơi, làm việc nhóm, tương tác với nhau. 

Câu hỏi về chương trình giáo dục mầm non hiện hành

Trong quá trình tìm hiểu, có lẽ các thầy cô đã từng nghe hoặc bắt gặp những con số như Thông tư 51, Thông tư 28, hay Thông tư 17. Những thuật ngữ này nghe có vẻ phức tạp và dễ gây nhầm lẫn. Đừng lo lắng, ME sẽ giúp thầy cô "giải mã" một cách đơn giản nhất để hiểu rõ đâu là chương trình giáo dục mầm non mà con đang theo học, dựa trên các văn bản chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nội dung Chương trình Giáo dục mầm non theo thông tư 51 là gì?

Để hiểu chính xác, thầy cô cần biết rằng Thông tư 51/2020/TT-BGDĐT không phải là một chương trình hoàn toàn mới, mà là một văn bản sửa đổi, bổ sung cho chương trình đã có từ trước.

Hãy hình dung chương trình giáo dục mầm non như một ngôi nhà. Thông tư 51 giống như việc chúng ta sơn lại một vài bức tường, lắp thêm cửa sổ để ngôi nhà trở nên hiện đại, phù hợp hơn với xu thế mới. Cụ thể, thông tư này đã cập nhật một số nội dung để nhấn mạnh hơn nữa tinh thần "lấy trẻ làm trung tâm", đặc biệt là các hướng dẫn dành cho trẻ có nhu cầu đặc biệt và cho phép các trường linh hoạt bổ sung các nội dung giáo dục phù hợp với thực tiễn như làm quen ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ số.

Chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 28 là gì?

Tương tự như Thông tư 51, Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT cũng là một văn bản sửa đổi, bổ sung được ban hành trước đó. Nếu Thông tư 51 là lần "nâng cấp" gần nhất, thì Thông tư 28 là một lần "nâng cấp" ở giai đoạn trước đó, cũng nhằm mục đích làm cho chương trình trở nên hoàn thiện và phù hợp hơn với thực tiễn.

chương trình giáo dục mầm non

Thông tư cho phép các trường linh hoạt bổ sung các nội dung giáo dục phù hợp với thực tiễn như làm quen ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ số.

Thông tư 17 về chương trình giáo dục mầm non là gì?

Đây chính là văn bản gốc, là "nền móng" của cả ngôi nhà. Thông tư 17/2009/TT-BGDĐT là văn bản đã ban hành Chương trình Giáo dục Mầm non lần đầu tiên một cách toàn diện trên cả nước. Đây là bộ khung xương, là nền tảng cốt lõi cho mọi hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non.

Vậy đâu là văn bản cuối cùng?
Để bạn không bị rối bởi nhiều văn bản, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BGDĐT ngày 13/4/2021. Văn bản này đã gộp chung tất cả nội dung của Thông tư 17 gốc cùng với các sửa đổi, bổ sung của Thông tư 28 và Thông tư 51 vào làm một. Đây chính là phiên bản đầy đủ và mới nhất của Chương trình Giáo dục Mầm non hiện hành mà các trường đang áp dụng.

Giáo viên có được tập huấn về chương trình giáo dục mầm non mới không?

Câu trả lời chắc chắn là Có. Đây là một yêu cầu bắt buộc và là một phần cực kỳ quan trọng trong quá trình triển khai chương trình trên toàn quốc.

Việc tập huấn không chỉ đơn giản là phổ biến các văn bản. Đó là cả một quá trình để các nhà giáo dục:

  • Thấm nhuần triết lý mới: Hiểu sâu sắc tinh thần "lấy trẻ làm trung tâm" không chỉ là khẩu hiệu mà phải được thể hiện trong từng hành động, lời nói.
  • Nắm vững phương pháp hiện đại: Được đào tạo về cách tổ chức các hoạt động học tập theo dự án, STEAM, cách quan sát và đánh giá sự phát triển của trẻ một cách khoa học.
  • Thực hành và trao đổi kinh nghiệm: Có cơ hội thực hành, chia sẻ những khó khăn và học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp để cùng nhau tiến bộ.

chương trình giáo dục mầm non

Giáo viên cần hiểu sâu sắc tinh thần "lấy trẻ làm trung tâm" không chỉ là khẩu hiệu mà phải được thể hiện trong từng hành động, lời nói.

Hành trình cùng thầy cô, ba mẹ tìm hiểu về Chương trình Giáo dục Mầm non theo tinh thần đổi mới đến đây xin được khép lại. Hi vọng rằng qua những chia sẻ từ ME, thầy cô, ba mẹ đã có một cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về con đường học tập đầu đời của con.

Điều cốt lõi mà chương trình mới hướng đến là xây dựng một môi trường giáo dục hạnh phúc – nơi mỗi đứa trẻ được tôn trọng, được tự do khám phá, được sai và được thử lại. Đó là nơi con không chỉ học kiến thức, mà còn học cách làm người, học cách yêu thương và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.

  • Số điện thoại: 077 999 6000
  • Email: mecare@meschool.vn

Khám phá thêm về ME School tại:

Facebook | Instagram | Tiktok

Tìm kiếm liên quan: dạy trẻ kỹ năng chào hỏi lễ phéptrò chơi phát triển thẩm mỹ cho trẻthực đơn trường mầm nonchuẩn bị cho bé đi học mẫu giáothuyết đa trí tuệ của howard gardnerphương pháp giáo dục con của người do thái

Chia sẻ

Tin liên quan