Khi bước vào một trường mầm non, điều đầu tiên Ba Mẹ thường nhìn thấy có thể là màu sắc của lớp học, những góc chơi xinh xắn, giá sách, cây xanh hay những món đồ được sắp xếp ngay ngắn.
Nhưng một câu hỏi khác có lẽ đáng để chúng ta nhìn sâu hơn:
Điều gì tạo nên một không gian thực sự đẹp đối với một đứa trẻ?
Có phải là một lớp học thật nhiều đồ chơi?
Có phải là những bức tường được trang trí thật đẹp?
Hay một không gian thật nhiều màu sắc?
Tại ME School, Beautiful Spaces không bắt đầu từ việc trang trí một ngôi trường. Beautiful Spaces bắt đầu từ người lớn.
Bởi cách cô giáo sắp xếp môi trường, giữ gìn đồ vật, chuẩn bị một góc chơi, chăm sóc cây xanh, nói chuyện với trẻ hay giữ sự yên tĩnh trong một khoảnh khắc đều góp phần tạo nên “không khí” mà trẻ được sống trong mỗi ngày.
Beautiful Spaces là gì?
Beautiful Spaces có thể hiểu đơn giản là những không gian được tạo ra với sự quan tâm và chủ đích dành cho con người sử dụng không gian đó.
Trong giáo dục mầm non, điều này có nghĩa là môi trường không chỉ cần đẹp để người lớn nhìn thấy đẹp, mà cần phù hợp với cách trẻ sống, chơi, khám phá và lớn lên.
Một không gian tốt cần cho trẻ cơ hội được vận động, lựa chọn, quan sát, tương tác, nghỉ ngơi và khám phá theo cách phù hợp với độ tuổi.
NAEYC cũng nhấn mạnh rằng môi trường vật lý, xã hội và thời gian trong các cơ sở giáo dục mầm non có ảnh hưởng đến sự tham gia và học tập của trẻ; môi trường cần được thiết kế và điều chỉnh dựa trên nhu cầu, khả năng và đặc điểm riêng của trẻ.
Vì vậy, một không gian đẹp không chỉ nằm ở những gì chúng ta nhìn thấy.
Nó còn nằm ở cách không gian ấy được sử dụng mỗi ngày.
Một không gian đẹp bắt đầu từ người lớn
Có thể có một lớp học rất đẹp.
Nhưng nếu đồ vật thường xuyên bị vứt sai chỗ, góc chơi không được chuẩn bị, cây xanh không được chăm sóc, vật dụng bị hỏng nhưng không được sửa chữa, trẻ không biết mình có thể lấy gì và cất gì ở đâu...
Thì vẻ đẹp ấy sẽ nhanh chóng biến mất.
Ngược lại, một không gian không cần quá cầu kỳ vẫn có thể trở nên dễ chịu khi người lớn biết cách giữ gìn, chăm sóc và vận hành nó mỗi ngày.
Cách cô giáo đặt lại một chiếc ghế.
Cách cô gấp một tấm khăn.
Cách cô sắp xếp những cuốn sách.
Cách cô lau một chiếc bàn sau khi trẻ sử dụng.
Cách cô đưa một món đồ về đúng vị trí.
Cách cô chăm sóc một chậu cây.
Tất cả đều là những hành động rất nhỏ.
Nhưng trẻ đang nhìn thấy.
Và trẻ đang học từ chính những điều ấy.
Không gian cũng “nói chuyện” với trẻ
Trẻ nhỏ chưa cần người lớn giải thích quá nhiều để hiểu rằng một môi trường có trật tự hay không.
Một chiếc kệ thấp có thể nói với trẻ:
“Con có thể tự lấy món đồ này.”
Một góc đọc sách yên tĩnh có thể nói:
“Con có thể dừng lại và nghỉ ngơi ở đây.”
Một góc chơi được chuẩn bị vừa đủ có thể nói:
“Con có thể khám phá.”
Một không gian được sắp xếp rõ ràng có thể giúp trẻ dễ dàng hiểu mình có thể làm gì, lấy gì và cất đồ ở đâu.
NAEYC khuyến nghị môi trường mầm non nên có những khu vực rõ ràng, lối di chuyển phù hợp, vật liệu được sắp xếp để trẻ có thể tiếp cận và những khoảng không gian yên tĩnh để trẻ có thể chơi hoặc trò chuyện cùng người lớn.
Vì thế, môi trường không chỉ là nơi diễn ra việc học. Môi trường cũng tham gia vào quá trình trẻ học.
Khi người lớn thay đổi, không gian cũng thay đổi
Đây là điểm ME School nhìn Beautiful Spaces từ góc độ Giáo dục Chuyển hóa.
Nếu muốn thay đổi một môi trường, chúng ta thường nghĩ đến việc:
- mua thêm đồ dùng;
- thay bàn ghế;
- trang trí lại lớp;
- thêm cây xanh;
- tạo thêm góc chơi.
Nhưng Giáo dục Chuyển hóa đặt một câu hỏi khác:
“Người lớn cần trở thành ai để tạo ra một môi trường tốt hơn cho trẻ?”
Bởi nếu người lớn chưa thay đổi cách hiện diện, một không gian đẹp vẫn chỉ là một không gian đẹp.
Một cô giáo có thể chuẩn bị một góc chơi rất đẹp.
Nhưng nếu cô luôn vội vàng, trẻ sẽ cảm nhận được sự vội vàng đó.
Một lớp học có thể được sắp xếp rất ngăn nắp.
Nhưng nếu người lớn thường xuyên cáu gắt khi trẻ làm xáo trộn mọi thứ, trẻ sẽ học được rằng việc “giữ đẹp” quan trọng hơn việc khám phá.
Vì vậy, tại ME, Beautiful Spaces không chỉ là câu chuyện của đôi tay sắp xếp đồ vật. Đó còn là câu chuyện của cách người lớn hiện diện.
Một môi trường đẹp cần được giữ gìn mỗi ngày
Không gian đẹp không phải là một sản phẩm hoàn thành một lần.
Nó được tạo nên trong từng ngày.
Buổi sáng, người lớn chuẩn bị lớp học.
Trong ngày, trẻ sử dụng và làm thay đổi không gian.
Sau hoạt động, người lớn cùng trẻ thu dọn.
Một món đồ được đặt lại vị trí.
Một chậu cây được tưới nước.
Một cuốn sách được sửa lại.
Một góc chơi được thay đổi khi nhận ra trẻ không còn hứng thú.
Đó chính là cách một môi trường giáo dục có chủ đích được hình thành.
Harvard Center on the Developing Child cũng nhìn môi trường phát triển của trẻ theo nghĩa rộng: những nơi trẻ sống, học và chơi, cùng với chất lượng của các mối quan hệ và những trải nghiệm trẻ nhận được trong môi trường đó đều góp phần định hình quá trình phát triển.
Beautiful Spaces tại ME School: Đẹp để trẻ được sống, không chỉ để người lớn ngắm
Tại ME School, chúng tôi không đặt mục tiêu tạo ra những lớp học đẹp chỉ để chụp một bức ảnh.
Chúng tôi muốn tạo ra những không gian mà trẻ thực sự được sống trong đó.
Có nơi để trẻ chơi.
Có nơi để trẻ đọc.
Có nơi để trẻ vận động.
Có nơi để trẻ trò chuyện.
Có nơi để trẻ được yên tĩnh.
Có cây xanh để trẻ chăm sóc.
Có những vật dụng vừa tầm để trẻ có thể tự mình thực hiện những việc phù hợp với khả năng.
Và quan trọng hơn, có những người lớn đủ quan sát để biết:
Khi nào cần chuẩn bị thêm?
Khi nào cần bớt đi?
Khi nào nên để trẻ tự làm?
Khi nào người lớn cần bước vào để hỗ trợ?
Đó chính là tinh thần của Beautiful Spaces mà ME School theo đuổi.
Ba Mẹ có thể nhìn Beautiful Spaces khi tham quan trường như thế nào?
Khi đến một trường mầm non, thay vì chỉ nhìn xem trường có đẹp không, Ba Mẹ có thể quan sát thêm 5 điều:
1. Đồ vật có được sắp xếp để trẻ sử dụng không?
Trẻ có thể nhìn thấy, lấy và cất những vật dụng phù hợp với độ tuổi không?
2. Không gian có dành chỗ cho sự yên tĩnh không?
Trẻ có một nơi để nghỉ ngơi, đọc sách hoặc giảm bớt kích thích khi cần không?
3. Người lớn có giữ gìn không gian mỗi ngày không?
Hãy quan sát cách cô giáo xử lý một chiếc ghế, một món đồ chơi hoặc một góc lớp sau khi trẻ sử dụng.
4. Trẻ có được tham gia chăm sóc môi trường không?
Trẻ có cơ hội tưới cây, cất đồ, chăm sóc không gian và cùng người lớn tạo nên môi trường sống của mình không?
5. Điều gì xảy ra khi không gian bị “lộn xộn”?
Đây có lẽ là câu hỏi thú vị nhất.
Bởi một lớp học mầm non có trẻ nhỏ sẽ không thể luôn hoàn hảo.
Điều quan trọng không phải là không bao giờ lộn xộn.
Mà là người lớn phản ứng thế nào trước sự lộn xộn đó.
Beautiful Spaces và Giáo dục Chuyển hóa tại ME School
Có thể Ba Mẹ sẽ bắt đầu nhìn Beautiful Spaces theo một cách khác sau khi đọc đến đây.
Beautiful Spaces không phải là “trường đẹp”.
Đó là cách ME nhìn về môi trường sống của trẻ.
Và cũng từ đó, Beautiful Spaces kết nối rất tự nhiên với Giáo dục Chuyển hóa.
ME bắt đầu từ một câu hỏi:
“Người lớn cần trở thành ai khi ở cùng trẻ?”
Khi người lớn biết quan sát hơn, không gian sẽ được chuẩn bị khác đi.
Khi người lớn biết lắng nghe hơn, cách sử dụng không gian cũng thay đổi.
Khi người lớn bình an hơn, bầu không khí của lớp học cũng có thể trở nên nhẹ nhàng hơn.
Và khi người lớn hiểu rằng mỗi hành động nhỏ của mình đều đang trở thành một phần trải nghiệm của trẻ, việc chăm sóc một không gian không còn là “việc phải làm”.
Nó trở thành một phần của giáo dục.
Câu hỏi thường gặp về Beautiful Spaces
Beautiful Spaces có phải là trang trí trường mầm non thật đẹp không?
Không. Beautiful Spaces tại ME School không chỉ nói về thẩm mỹ. Đó là cách người lớn chủ động tạo dựng, sắp xếp và chăm sóc môi trường để phù hợp với cách trẻ học, chơi, khám phá và sống mỗi ngày.
Vì sao môi trường lại quan trọng với trẻ mầm non?
Môi trường phát triển của trẻ bao gồm những nơi trẻ sống, học và chơi cùng những trải nghiệm và mối quan hệ trẻ nhận được ở đó. Nghiên cứu từ Harvard Center on the Developing Child cho thấy những yếu tố này có vai trò trong quá trình phát triển của trẻ.
Giáo dục Chuyển hóa liên quan gì đến Beautiful Spaces?
Tại ME School, Giáo dục Chuyển hóa bắt đầu từ việc người lớn thay đổi cách hiện diện bên cạnh trẻ. Vì vậy, một môi trường đẹp không chỉ được tạo ra bằng đồ vật mà còn bằng cách người lớn quan sát, sắp xếp, chăm sóc và tương tác với trẻ.
Ba Mẹ nên nhìn gì khi tham quan một trường mầm non?
Ngoài cơ sở vật chất, Ba Mẹ nên quan sát cách không gian được sử dụng, cách đồ vật được sắp xếp cho trẻ, cách giáo viên chăm sóc môi trường và đặc biệt là cách người lớn tương tác với trẻ trong những tình huống thực tế.
Một không gian đẹp bắt đầu từ người lớn
Có những điều trẻ sẽ không nhớ bằng lời.
Nhưng trẻ sẽ nhớ bằng cảm giác.
Một lớp học nơi trẻ được lắng nghe.
Một góc nhỏ nơi trẻ có thể ngồi yên.
Một người lớn không vội vàng khi trẻ làm đổ đồ.
Một cô giáo kiên nhẫn cùng trẻ cất lại món đồ chơi.
Một chậu cây được chăm sóc mỗi ngày.
Những điều tưởng như rất nhỏ ấy tạo nên môi trường mà trẻ được sống trong đó.
Và tại ME School, chúng tôi tin rằng muốn thay đổi môi trường của trẻ, trước hết người lớn cần thay đổi cách mình hiện diện trong môi trường ấy.
Đó là tinh thần của Beautiful Spaces.
Và cũng là một phần trong hành trình Giáo dục Chuyển hóa tại ME School.
Tài liệu tham khảo:
- Harvard Center on the Developing Child – The Developmental Environment: giải thích môi trường phát triển bao gồm nơi trẻ sống, học, chơi và các mối quan hệ; những điều kiện này góp phần định hình quá trình phát triển. Harvard Center on the Developing Child – The Developmental Environment: giải thích môi trường phát triển bao gồm nơi trẻ sống, học, chơi và các mối quan hệ; những điều kiện này góp phần định hình quá trình phát triển. developingchild.harvard.edu
- Harvard Center on the Developing Child – Serve and Return: về vai trò của tương tác qua lại, đáp ứng giữa trẻ nhỏ và người chăm sóc. developingchild.harvard.edu
- NAEYC – Physical-Social-Temporal Environment: về vai trò của môi trường vật lý, xã hội và thời gian trong các cơ sở giáo dục mầm non. NAEYC
- NAEYC – Early Learning Program Standards: về cách thiết kế không gian trong nhà, khả năng tiếp cận vật liệu, lối di chuyển, khu vực yên tĩnh và khả năng giám sát trẻ. NAEYC
- Harvard Center on the Developing Child – Serve and Return: về vai trò của tương tác qua lại, đáp ứng giữa trẻ nhỏ và người chăm sóc. developingchild.harvard.edu
- NAEYC – Physical-Social-Temporal Environment: về vai trò của môi trường vật lý, xã hội và thời gian trong các cơ sở giáo dục mầm non. NAEYC
- NAEYC – Early Learning Program Standards: về cách thiết kế không gian trong nhà, khả năng tiếp cận vật liệu, lối di chuyển, khu vực yên tĩnh và khả năng giám sát trẻ. NAEYC
🌿 Ba mẹ muốn con được lớn lên trong môi trường yêu thương?
Tại ME School, con được trải nghiệm giáo dục chuyển hóa trong không gian thiên nhiên — nơi mỗi ngày đều là một ngày hạnh phúc. Đặt lịch tham quan để cảm nhận trực tiếp!